Het gevecht om de hoogste plek op de apenrots

Afbeelding: Focus Conferences.

De grote vraag die Nederland deze dagen bezighoudt is: “Wordt het Giri of een van die anderen?” Afgelopen vrijdag is in Moskou het kandidatentoernooi begonnen. In de loodzware achtkamp telt natuurlijk alleen de toernooiwinst, want alleen de winnaar mag in november wereldkampioen Magnus Carlsen uitdagen. En dan begint het natuurlijk pas echt…

De komende weken kan de wereldkampioen echter rustig achteroverleunend toekijken hoe zijn potentiële uitdagers het ervan afbrengen. Het kandidatentoernooi belooft een ware uitputtingsslag te worden. De spelers zijn op papier goed aan elkaar gewaagd en dus zullen uithoudingsvermogen en stressbestendigheid in dit 14-rondige toernooi een belangrijke rol spelen. En een beetje geluk is natuurlijk ook onontbeerlijk. Wie zijn op voorhand de favorieten voor de toernooiwinst en voor wie moet Carlsen echt bang zijn? Hieronder de spelersprofielen en de huidige stand van zaken.

Levon Aronian 2 uit 3

Na een paar jaar kwakkelen lijkt Aronian weer een beetje op de weg terug. Hij heeft veruit de beste onderlinge score tegen de deelnemers in het kandidatentoernooi en dus is de ontvanger van de wildcard de dark horse op dit toernooi. Dan moet hij alleen niet weer door zijn hoeven zakken zoals op de vorige drie kandidatentoernooien. Vooralsnog is Aronian met 2 uit 3 goed op weg. Een eventuele match tegen Carlsen zal heel intens worden, al zal Aronian het waarschijnlijk uiteindelijk toch tegen de Noor afleggen.

Kans om Carlsen uit te dagen: 14,3% (aan het begin van het toernooi)

Kans om Carlsen te verslaan: vrij klein

Viswanathan Anand 2 uit 3

De wereldkampioen van 2007 tot 2013 moet nu zelf flink aan de bak om Carlsen uit te dagen voor het kampioenschap. De Indiër steekt niet echt in goede vorm en dat bewees hij door bij de apenrots van Gibraltar ruim twintig elopunten te verspelen. Tegen de wereldtoppers in het kandidatentoernooi houdt hij zich echter goed staande en dus mag hij hopen op een derde match tegen Carlsen. Maar wat is de kans dat hij het dan echt beter gaat doen dan de vorige twee keer?

Kans om Carlsen uit te dagen: 8,5%

Kans om Carlsen te verslaan: nihil

Sergey Karjakin 2 uit 3

De enorm getalenteerde Oekraïense Rus speelt voor eigen publiek en zal hopen dat hij zijn kunststukje van de World Cup kan herhalen. Van de spelers met 2 uit 3 is Karjakin de enige die niet tegen kamikazepiloot Topalov gespeeld heeft en dat biedt hoop voor de toernooiwinst. Karjakin kan behoorlijk snelschaken en voor zijn scores tegen Carlsen hoeft hij zich niet te schamen, maar de kans dat hij Carlsen ook daadwerkelijk verslaat is waarschijnlijk niet zo groot.

Kans om Carlsen uit te dagen: 8,1%

Kans om Carlsen te verslaan: klein

Fabiano Caruana 1½ uit 3

Doordat Vladimir Kramnik de grote afwezige is op het kandidatentoernooi, is Caruana de hoogstgerate speler. Hij heeft een positieve onderlinge score tegen vijf van zijn zeven concurrenten en dat betekent dat zijn kansen om het toernooi te winnen reëel zijn. In dat licht bezien is zijn start van drie krappe remises ook wat teleurstellend, maar er kan natuurlijk nog veel gebeuren in de overige elf partijen. Een wereldkampioenschapsmatch tussen de jonkies Carlsen en Caruana zal interessant zijn, omdat Caruana een van de weinige spelers is die Carlsen echt pijn kan doen. Toch is het zeer de vraag of Caruna, gezien zijn matige snelschaakskills, een match van Carlsen kan winnen.

Kans om Carlsen uit te dagen: 16,9%

Kans om Carlsen te verslaan: klein

Anish Giri 1½ uit 3

Gezien zijn positieve score tegen Carlsen zal de oerdegelijke Giri best een goede kans hebben, mits het niet op vluggertjes aankomt. Een achtkamp is echter hele andere koek. Om het kandidatentoernooi te winnen, zal Giri waarschijnlijk flinke risico’s moeten nemen om de nodige partijen te winnen. Vooralsnog heeft Giri nog geen gekke dingen gedaan en heeft hij al een partij tegen lastige klanten als Aronian en Karjakin gehad. Tegen clowns als Nakamura en Topalov komen nog wel kansen om partijen te winnen.

Kans om Carlsen uit te dagen: 16,6%

Kans om Carlsen te verslaan: reëel

Pjotter Swidler 1½ uit 3

De verliezer van de World Cup is tevens de laagsteratinghouder. Hoewel Swidler waarschijnlijk net te veel zwakke momenten heeft om het kandidatentoernooi te winnen, kan hij wel bogen op een positieve score tegen Carlsen in de partijen met een normaal speeltempo. Drie jaar geleden won Swidler voor het laatst van Carlsen. En dat was in de laatste ronde van het kandidatentoernooi…

Kans om Carlsen uit te dagen: 7,5%

Kans om Carlsen te verslaan: redelijk

Hikaru Nakamura 1 uit 3

Zonder twijfel de grilligste speler van het spul. Kan onder in de middenmoot eindigen, maar ook aan kop. Op dit moment lijkt dat eerste scenario waarschijnlijker, want na een lelijke rekenfout tegen Karjakin ontsnapte Nakamura gisteren ternauwernood aan een nederlaag tegen Swidler. Het is misschien een kleine domper voor Carlsen, die tegen Nakamura een bijzonder goede score heeft en de Japanse Amerikaan daarom graag het toernooi had zien winnen.

Kans om Carlsen uit te dagen: 15,6%

Kans om Carlsen te verslaan: nihil

Veselin Topalov ½ uit 3

Dat Topalov kandidatentoernooien kan winnen, bewees hij al in 2005. Maar dat was voor de beruchte Toiletgate. Sindsdien is de Bulgaar met het ringbaardje langzaam naar het tweede plan verdrongen. Hij is echter niet bang om te verliezen en dat kan in een toernooi als dit een groot voordeel zijn. Op dit moment lijkt het echter vooral in zijn nadeel te werken, want na drie partijen heeft hij al twee stevige nederlagen te slikken gekregen. Tegen Anand ging hij roemloos ten onder nadat hij een flinke kans had laten liggen en tegen Aronian deed hij maar wat in de opening. Dat was niet best dus. Zodoende heeft Topalov zijn kansen al heel vroeg in het toernooi gemarginaliseerd en dat is zonde, want zijn resultaten waren de laatste jaren opmerkelijk goed tegen Carlsen.

Kans om Carlsen uit te dagen: 12,6%

Kans om Carlsen te verslaan: vrij klein

Van de acht kandidaten zullen Caruana en Aronian waarschijnlijk de meeste kans op de toernooiwinst maken. Giri en Swidler hebben gezien hun onderlinge score meer kans tegen Carlsen, maar hebben moeite om in het kandidatentoernooi de broodnodige overwinningen te scoren. Het zou mooi zijn als er een speler zou zijn die zowel in de acht- als in de tweekamp kan uitblinken. Die is er wel, maar helaas is dat de wereldkampioen zelf. Zijn tegenstrevers zullen de grootste moeite hebben om hem van de apenrots af te gooien.

Magnus Carlsen kan ondertussen niet wachten om zijn titel te mogen verdedigen. Afbeelding: Business Insider.

PS: Dit artikel is uiteindelijk alsnog gepubliceerd op schakers.info.

Achter de geraniums

Het is een roerig weekje. Nederland zit momenteel in een hittegolf, Griekenland is in chaos (een mooi Grieks woord) nadat het niet aan zijn betalingen aan het IMF kon voldoen en dan was er nog het nieuws dat Guus Hiddink in Frankrijk te horen kreeg dat-ie niet mee naar Frankrijk gaat.

Het ontslag was even terecht als onverwachts, want een paar weken geleden won Oranje nog een belangrijke EK-kwalificatiewedstrijd van ledlamp, eh, Letland en dus leek het erop dat de opvolger van Lowie nog even mocht blijven zitten. Aan die illusie kwam dus een eind.

Er heerste al lange tijd onvrede. Op de resultaten van Oranje was geen peil te trekken: een oefenwedstrijd tegen Spanje werd gewonnen, maar oefenwedstrijden tegen Mexico en de Verenigde Staten gingen daarentegen op een knullige wijze verloren. Datzelfde kan gezegd worden over de zeperds tegen Tsjechië en IJsland. Geen moment leek het Oranje onder Hiddink op de georganiseerde resultaatmachine van Von Gahl en van het beloofde mooie spel was op het veld weinig terug te zien.

Was Hiddinks houdbaarheidsdatum verstreken? Het lijkt er wel op. Waar de Achterhoeker in 2002 nog de harten van heel Nederland veroverde door met Zuid-Korea ver te komen op het WK (Nederland had zich toen onder leiding van Lowie niet eens weten te plaatsen...) en vervolgens met PSV zowel in de Mickey Mouse- als in de Dagobert Duck-competitie hoge ogen te gooien, keerde hij ons land toen, in het vooruitzicht dat zijn pensioen flink zou worden aangevuld, de rug toe.

Zo kregen de Russen hem zo gek om bondscoach van de grootste bananenstaat van de wereld te worden. Prompt schakelde Hiddink het Nederlands Elftal uit dat zo geweldig aan het toernooi was begonnen. Een jaar later trainde hij Chelsea (dat was een soort bijbaantje) en versloeg hij het geliefde Liverpool met Kuijt en Babel. En als klap op de vuurpijl schakelde hij in 2012 met rijkeluisclub Anzji achter elkaar Vitesse en AZ uit in de voorrondes van de Europaleague.

Tot gisteren had hij de mogelijkheid om iets terug te doen voor zijn vaderland. In plaats daarvan presteerde hij het om met het Nederlands Elftal meer wedstrijden te verliezen dan te winnen en daarmee was zijn gekortwiekte tweede termijn als bondscoach maar met twee woorden te omschrijven: heel slecht. Was Hiddink echt zo slecht, of heeft hij zich tegen ons gekeerd? In ieder geval is hij in de afgelopen jaren langzaam van held naar schlemiel gegaan en lijkt hij tot een plek achter de geraniums veroordeeld.

Breekpunt in de titelstrijd?

Het loon van de angst

De strijd om het wereldkampioenschap schaken tussen Magnus Carlsen en Viswanathan Anand is weer in volle gang! Nadat de jonge Carlsen de ervaren rot Anand vorig jaar voor eigen publiek lelijk te kakken had gezet, kreeg de Indiër in het Russische Sotsji (waar dit jaar alle evenementen die er ook maar enigszins toe doen worden georganiseerd) een herkansing, nadat hij zich eerder dit jaar de sterkste had getoond in de kandidatenmatches.

Het moet gezegd worden: Anand toonde zich ditmaal van zijn betere kant, al leek het daar aanvankelijk nog niet op: nadat hij in de openingspartij met wit maar ternauwernood aan een nederlaag ontsnapt was, kreeg hij in de tweede partij wel op een ontluisterende wijze een nul te slikken. Na twee van de twaalf partijen leek Carlsen al fluitend op weg om zijn titel te prolongeren. Misschien was hij daardoor wel wat overmoedig geworden en koos hij in de derde partij voor een scherpe theoretische variant. Hij pakte Anand dus op zijn sterkste punt aan en dat was niet zo slim:

Anand leek meteen vleugels te hebben gekregen, want in de vierde partij maakte hij met zwart eenvoudig remise, waarna hij in de vijfde partij weer mocht serveren. Hij kreeg een voordeeltje uit de opening, maar daar bleef het bij. Carlsen maakte eenvoudig remise en kon in de zesde partij zelf proberen om de eerste helft van de tweekamp alsnog met een positieve score te beëindigen. Voor Anand was het eveneens een belangrijk moment in de match: hij zou twee keer achter elkaar met zwart spelen en hem was er daarom alles aan gelegen om de zesde partij niet te verliezen.

De partijen worden mede mogelijk gemaakt door Knightvision.

Zodoende begint Carlsen de tweede helft van de tweekamp alsnog met een voorsprong en kan hij maandag meteen proberen zijn voorsprong te vergroten op een getergde Anand. Is Anand te aangeslagen om nog veel weerstand te bieden, of kan hij Carlsen toch nog te grazen nemen?

Guus, laat Robin lekker thuus!

Gisteren werd Duitsland, zoals verwacht, wereldkampioen voetbal. Nederland werd netjes derde dankzij een eclatante zege op Brazilië en deed na de tweede plek in 2010 aan vormbehoud. Maar het had nog zoveel mooier kunnen zijn!

Robin van Persie greep de gewonnen troostfinale aan om naar zijn criticasters uit te halen. Afbeelding: Mediacourant.

Dat werd na afloop van de troostfinale wel duidelijk, toen Robin van Persie bij Jack van Gelder aanschoof. Streel zijn ego en hij lacht, maar wee je gebeente als je ook maar iets kritisch zegt. Ditmaal moest Pierre van Hooijdonk het ontgelden. De oud-Feijenoorder zou zich onder andere in zijn columns te negatief hebben uitgelaten over de aanvoerder van Oranje, die zich bij de 1-0 tegen Brazilië (nota bene uit een strafschop) helemaal liet gaan. Tijdens het interview wilde hij zijn actie nog wel verder toelichten.

Na zijn eerste goal tegen Brazilië imiteerde Van Persie met beide handen een mond die veel praat. Voor de camera van de NOS legde hij uit waarom. 'Dat was bedoeld voor mensen die te veel praten, zoals Pierre van Hooijdonk', doelde hij op zijn oud-ploeggenoot van Feyenoord die op het WK als analist voor de NOS werkte. 'Ik kan heel goed tegen kritiek. Maar wat Van Hooijdonk doet is onrust zaaien. Hij komt niet met goede argumenten. Het komt bij hem niet uit een goed hart.'

Van Hooijdonk nam Van Persies advies ter harte om te gaan golfen. Afbeelding: Twitter/Omroep Brabant.

Wat voor vreselijks had Pi-Air dan geschreven? Ik neem aan dat het de volgende passage betreft, geschreven op de dag van de troostfinale:

Als ik de bondscoach was, zou ik van de grote vijf er overigens maar drie opstellen. Uiteraard wel Kuyt, over hem hoef ik geen seconde na te denken. Sneijder brengt het ook nog op, die wil altijd spelen en winnen. Robben, ja, moet ik dat nog uitleggen? Hij is de echte leider geworden, hij is opgestaan, in alles is hij de aanvoerder en het boegbeeld van Oranje. Robin heeft helaas, ondanks een van de spectaculairste doelpunten van het toernooi, zijn eerste tegen Spanje, zijn stempel niet kunnen drukken. Weer niet, echt jammer. En hij oogt vermoeid nu. Daarom zou ik Huntelaar opstellen, dat komt de aanstaande manager van Manchester United ook niet slecht uit. Net als Nigel, die moet zichzelf nu ontzien. De rest moet er voor gaan.

Is dat nou iets om helemaal van uit je plaat te gaan? Het lijken mij terechte constateringen. Of doet de waarheid gewoon pijn? De waarheid is dat Van Persie er voor de derde keer op rij nauwelijks aan te pas kwam op een eindtoernooi. Robben, nota bene een half jaar jonger dan Van Persie, maakte tijdens een toernooi een veel volwassener indruk. Ook qua spel zette hij de aanvoerder geregeld in de schaduw. De mediaschuwe Van Persie werd er met de wedstrijd gefrustreerder door, wat zijn spel niet ten goede kwam.

Het riep de vraag op of Van Gaal, naast het niet inzetten van Krul bij de strafschoppenserie tegen Argentinië (hij wisselde toen ironisch genoeg Huntelaar voor Van Persie), niet nog een tweede fout had gemaakt op dit WK: Van Persie de hand boven het hoofd houden, zoals Van Marwijk steeds gedaan had (en als analist nog steeds blijft doen).

Bert van Marwijk ziet Van Persie nog steeds door een roze bril. Afbeelding: AD.

Het lijkt een typisch Nederlands probleem te worden: een elftal dat wordt verscheurd door te grote ego’s. Kennelijk is er nog niet genoeg geleerd van het afgelopen EK, toen iedereen in z’n eigen wereldje leek te leven. Kern van het probleem was destijds het hanengevecht tussen Van Persie, Robben, Huntelaar, Afellay en Van der Vaart, waarbij Van Persie om wat voor reden dan ook een aparte status had. Wat ook niet bepaald hielp, was dat Van Persie amper een bal wist te raken, wat zijn positie binnen het elftal geen goed deed. Tel daarbij op dat de bondscoach en zijn schoonzoon destijds geen greep meer hadden op de ego’s, en je snapt dat Nederland afging als een gieter.

Een stuurloos schip: dat werkt niet. Maar met twee kapiteins is het ook vragen om moeilijkheden. Toen het duidelijk werd dat Robben de werkelijke aanvoerder was en Van Persie daar niet mee kon leven, had Van Gaal de niet-renderende en sfeerverpestende Van Persie niet meer op moeten stellen. Binnen de top drie waren de niveauverschillen klein dit WK en daarom had een klein zetje in de goede richting betekend dat Nederland de finale misschien wel gehaald had. En misschien wel het kampioenschap. En hoe dichtbij waren we vier jaar geleden wel niet met een Van Persie die in het hele toernooi welgeteld één doelpunt maakte?

Het is daarom te hopen dat Guus Hiddink niet zo’n bord voor z’n kop heeft en gewoon de beste en meest gemotiveerde spelers opstelt. En dat hij Van Persie dus lekker thuis laat kniezen.

Weer vier jaar wachten...

Gestrand in het zicht van de haven: de finale tegen Duitsland lonkte, maar uiteindelijk zat Argentinië Nederland een poot dwars. Daarmee is een revanche voor 1974 van de baan. Of voor 1978. Of voor 2010. Het is om gek van te worden: ook het resultaatvoetbal heeft niet tot het gewenste resultaat geleid. Nederland wordt ook in 2014 geen Wereldkampioen Voetbal. Wanneer komt die titel nou eindelijk?

Hoe anders was de stemming een maand geleden nog. Voorafgaand aan het kampioenschap waren de verwachtingen laaggespannen. “Een B-elftal” werd het team van Van Gaal zelfs genoemd, waarbij de B voor brandhout stond. Een achterhoede van Eredivisiespelers en een serie slappe oefenwedstrijden gaven ook niet bepaald vertrouwen op een goede afloop. Eens temeer bleek dat gebrek aan vertrouwen een prima voedingsbodem voor een flitsende start. Net als bij het WK van 2006 en het EK van 2008 overleefde Nederland de zogenoemde poule des doods glansrijk. Destijds werd Nederland er meteen na de groepsfase alsnog uitgeknikkerd. Dat gebeurde nu niet, maar zoals eigenlijk altijd bij Nederland, werd het spel met de wedstrijd slechter. Combinerend bleef het slecht en Robben werd met de wedstrijd voorspelbaarder.

Het Nederlandse 5-3-2-systeem pakte aanvankelijk geweldig uit. Afbeelding: Argus.

Krul in Van Gaals gouden lul

Billenknijpen was het tegen Mexico en tegen Costa Rica was het helemaal afzien voor de leeglopende ballon. Het landje in Midden-Amerika had wel zin in strafschoppen en probeerde de wedstrijd op een bijna Nederlandse manier dood te maken. Daar slaagde de rijke kust vooral in doordat Nederland een rendement van 0,00% uit de aanvallen haalde. De Van Persie van het WK van 2010 en het EK van 2012 was weer terug. De Rotterdammer leek wel te zijn omgekocht, zo slecht speelde hij. Of was hij van streek doordat een journalist had gesuggereerd dat hij in de schaduw van Robben speelde? De vraag was dan ook of Van Gaal in plaats van Cillessen niet Van Persie had moeten wisselen om in de reguliere speeltijd het verschil te maken.

Maar winnaars krijgen altijd gelijk. Van Persie knalde de eerste Nederlandse strafschop er meteen in en vervolgens hield Krul er twee (waaronder die van ex-FC Twente-speler Ruiz) tegen, waardoor Nederland naar de halve finale mocht.

Cillessen was not amused toen hij gewisseld werd. Afbeelding: RTL Nieuws.

Live by the sword, die by the sword

Hoe noodzakelijk Van Gaals merkwaardige wissel was, bleek vier dagen later al. Nederland had Messi in de tang. Argentinië had Robben in de tang. Van Persie, die er ondanks maag- of darmklachten toch weer bij was, liet ook nu niks zien, terwijl Schneijder de bal alle kanten op schoot, behalve de goede. Argentinië was voetballend beter en kwam er ook af en toe ook gevaarlijk uit, maar deelde dan met plastic hamers uit. Kortom: al had de wedstrijd drie dagen geduurd, dan was er nog niet gescoord.

In de verlenging verbruikte Van Gaal zijn laatste wissel om de dolende en tollende Van Persie eruit te halen voor Huntelaar. Na De Jong en Martins Indy was dat al de derde speler die noodgedwongen naar de kant gehaald moest worden. Het betekende dat Krul moest toekijken hoe Cillessen zijn reputatie als strafschoppendoorlater volledig waarmaakte.

“Het grappige is dat ik als keeper in het betaald voetbal nog nooit een strafschop heb gepakt. Maar aan de andere kant heb ik als keeper nog nooit een strafschoppenserie verloren.”

Grappig genoeg kwam daar tegen Argentinië dus verandering in. Nederland won ditmaal de toss en mocht als eerste aanleggen. Van Persie was al gewisseld, dus moest iemand anders de eerste strafschop nemen. Het bleef angstvallig stil. Dus nam Ron Vlaar, het hele toernooi al de rots in de branding, de strafschop maar. Een verdediger die de eerste strafschop neemt: dat is vragen om moeilijkheden. Vlaar nam een korte aanloop en schoot zonder overtuiging half in de hoek, waardoor ex-AZ-keeper Romero de bal zonder moeite kon stoppen.

Van held tot schlemiel: Vlaar beseft maar al te goed wat hij zojuist heeft aangericht. Afbeelding: Telegraaf.

De TV kon toen wel uit, want Nederland had net zo goed een jas in het doel kunnen leggen. Of Kuijt had de keepershandschoenen aan moeten trekken, misschien dat het dan wat was geworden. Of de ballen nou hard in de hoek werden geknald, of recht op hem af, het maakte niet uit. Cillessen keerde geen één strafschop, waardoor Argentinië zondag tegen Duitsland mag proberen om in het hol van de leeuw wereldkampioen te worden. En Nederland? Dat mag tegen het gastland, dat met 7-1 van Duitsland verloor, strijden voor het brons. Het strafschoppentrauma is terug en op de wereldtitel moeten we weer minstens vier jaar wachten.

Hoelang gaat dit nog goed?

De tijden van de prachtige combinaties en negentig procent balbezit liggen al ver achter ons. Liever lelijk winnen dan in schoonheid sterven. Of lelijk verliezen, zoals vier jaar geleden. Met die instelling gaat het Nederlands Elftal ook onder Van Gaal de confrontatie met de rest van de wereld aan. En niet onverdienstelijk, want Nederland staat na vier gewonnen wedstrijden in de kwartfinale van het Wereldkampioenschap Voetbal.

Op een zwaar mondiaal eindtoernooi kun je echter niet na iedere gewonnen wedstrijd op je lauweren gaan rusten. Je kunt geen moment verslappen, want dan ga je eraan. De vraag is dan ook hoelang het nog goed gaat voor Nederland. Het spel is niet om aan te gluren. Nauwelijks balbezit. Lage passzuiverheid. Veel overtredingen om verdedigend op de been te blijven. Altijd maar weer afhankelijk zijn van een of twee bevliegingen van Robben. Zijn dat de eigenschappen van een land dat wereldkampioen gaat worden?

Chili con carne

"Willhellmöss von Nassaue, bin ich von Deutschem blut." Het zal voor de spelers niet meevallen om het volkslied nog een beetje fatsoenlijk en accentloos mee te blèren. Maar toch: de "Duitse" tactiek pakte in de laatste groepswedstrijd tegen Chili geweldig uit. Nederland had aan een gelijkspel genoeg en hield daarom steeds tien man achter de bal. Zoals de commentator meende te moeten opmerken: "Als het aan Van Gaal lag, viel er helemaal geen doelpunt. Dan is het doel bereikt." Nederland liet Chili eerst uitrazen, om in het laatste kwartier van de wedstrijd genadeloos toe te slaan: het werd 2-0.

De drie smaakmakers aan Nederlandse zijde:

Kuijt hield zich goed staande in de verdediging, totdat hij kuitkramp kreeg. Afbeelding: AD.

Fer kwam in de tweede helft de luchtmacht versterken en deed dat magistraal. Afbeelding: Telegraph.

De Jong kopte bijna nog in eigen doel toen de bal over zijn kale bats gleed. Afbeelding: Onze 11.

Met een perfecte score eiste Nederland in de poule des doods de groepswinst op. Chili moest in de achtste finales tegen thuisland Brazilië opboksen en dat deden ze helemaal niet onaardig. Alleen die strafschoppen... Na drie missers lagen ze er alsnog uit.

Manchester - Bayern München

Nederland trof in het tropische Fortaleza het op papier mindere Mexico, maar in de praktijk bleek daar weinig van: Nederland oogde ook nu weer erg roestig en dat hield de hele eerste helft aan. Pas in de tweede helft, nadat Mexico op voorsprong was gekomen, gooide het de schroom van zich af en begon weer wat meer naar voren te voetballen. Met de moed der wanhoop, dat wel. Pas nadat Depaay erin kwam voor de onzichtbare Verhaegh en Huntelaar Van Persie uit zijn lijden kwam verlossen, kwam het duel tot leven. Mexico leek van slag en plotseling was het stevig eenrichtingsverkeer naar het Mexicaanse doel en daar kon zelfs de drinkpauze niks aan veranderen (de mussen vielen dood van het dak van het stadion). Corner na corner mocht Robben nemen, maar veel leverde het niet op. Tot drie minuten voor tijd, toen de bal voor de voeten van de verder zwak spelende Schneijder kwam. In een streep verdween de bal achter keeper Oxxio. In de blessuretijd kwam het Bayern München-scenario helemaal uit voor Mexico: Robben deed alsof hij struikelde, waarna Huntelaar vanaf de stip de 2-1 scoorde.

Huntelaar leek weer het vijfde wiel aan de wagen te worden, maar hij deed bij zijn invalbeurt van zich spreken. Afbeelding: Oranjevirus.

Het geluid van de foevoezela's laaide op de en Mexicanen, die even daarvoor nog zo vrolijk waren geweest, zaten nu in zak en as. Met 6-0 verliezen, dat is nog tot daaraan toe, maar zo'n scoreverloop is wel de grootste kwelling voor een voetbalsupporter. Voor Nederland was het daarentegen een geweldige ontknoping. In plaats van een smadelijke uitschakeling kan Nederland zich volgende week zaterdag tegen Costa Rica of Griekenland plaatsen voor de halve finale. Zo onvoorspelbaar en raadselachtig kan dit balspelletje dus zijn. De vraag is alleen: hoelang gaat dit nog goed?

Wat nou "poule des doods?"

Na de wuppies, welpies en beesies had de Oranjekoorts bij het huidige WK Voetbal nog geen epidemische proporties aangenomen; slechts een of ander juichpak vond gretig aftrek. En waarom zou het ook? Na de afgang op het EK van twee jaar geleden waren de verwachtingen laaggespannen. En in een poule met wereldkampioen Spanje en lastige klanten als Chili en Australië leek het bereiken van de achtste finales al een welhaast onmogelijke opgave.

Hoe anders is de stemming nu het toernooi een week aan de gang is. Spanje blijkt er geen pepernoot van te bakken en voor hen dreigt een afgang van dezelfde epische proporties als die van Nederland op dat beruchte EK in Oekraïne. Na twee wedstrijden heeft Nederland zich al voor de knock-outfase geplaatst en dat is iets waar wij kaaskoppen heel trots op mogen zijn. De revanche voor 2010 is al genomen, nu op naar de finale! Maar dan moet het geen herhaling van 2008 worden. Eerst maar een verslagje van de eerste wedstrijden:

Spanje: één zwaluw maakt nog geen zomer

Aanvankelijk leek het er nog niet op dat Nederland af zou rekenen met het trauma van vier jaar geleden. De manier waarop het gouden trio en De Jong de notoire gelekaartengever Rizzoli in de openingsfase uittestten, deed angstig veel denken aan hoe Nederland in de finale in Zuid-Afrika voor de dag kwam. De Spanjaarden liepen blokjes om de Nederlanders heen en al snel hadden ze de achillespees van het in de blauwe tenues gehulde elftal ontdekt. Toch was Nederland niet kansloos: een slap inschietende Schneijder was dicht bij de 1-0. Dat leek een dure misser te worden toen halverwege de eerste helft het onheil echt losbarstte: De Koesman kreeg geel en vrijwel direct daarna versierde Djego Costa een strafschop met een onvervalste schwalbe. Xabi de Duitser Alonso benutte het buitenkansje.

In de knoop

Het achteruit combinerende Nederland raakt na de treffer met zichzelf in de knoop. Meestal is Cillessen het eindstation van zo’n combinatie, waarna hij de bal blind naar voren poeiert, vaak recht in de voeten van een Spanjaard, of scheef over de zijlijn. Daarnaast klapte de Spaanse buitenspelval keer op keer dicht en werd het nog bijna 2-0. De misser van David Sielva bleek een kostbare, want vlak voor rust kopt Van Persie op aangeven van Blind een fantastische manier de 1-1 binnen.

Het doelpunt van Van Persie (inclusief gemiste hi-5) was het omslagpunt van de wedstrijd. Afbeelding: Telegraaf.

Afgedroogd

In het begin van de tweede helft regent het dat het giet en dan is Oranje in zijn element. Als de bui is overgewaaid, regent het doelpunten. Robben zet Oranje kort in de tweede helft op voorsprong en dan gaat het hard. De benzine is op bij de wereldkampioen en hun doelgebied lijkt wel een schiettent. Het houdt maar niet op. 3-1 door De Vrij die een vrije trap in het doel frommelt. 4-1 door Van Persie die er als de kippen bij is om een flater van Caziejas af te straffen. 5-1 door Robben die voor de tweede keer de keeper en twee verdedigers de baas is. In de slotfase mag het op apegapen liggende Spanje blij zijn dat het niet ook nog 6-1 wordt.

Oranje maakt verwachtingen waar die er niet zijn

Zodoende boekte Oranje een sensationele en totaal onverwachte overwinning op de wereldkampioen. Geen hond had serieus rekening gehouden met een overwinning van het kleurrijke elftal, zeker met het desastreus verlopen EK van twee jaar geleden in het achterhoofd. Of om te spreken met de woorden van de heer Snoeks: “Het elftal heeft verwachtingen waargemaakt die er niet waren.”

Ultieme revanche

Lowie was ook in zijn nopjes. De winnaar heeft altijd gelijk en dus kon hij weer mooi laten zien hoe slim hij wel niet was en hoe dom de rest was. Hij beweerde dat hij na 22 jaar in het vak eindelijk had ingezien dat je niet altijd aanvallend voetbal kunt spelen, een opmerking die zijn zeven maanden oudere collega Del Bosque mooi in zijn zak kon steken.

 

Spanje en Australië: een wereld van verschil

Dat er in vijf dagen veel kan veranderen, bleek in de wedstrijd tegen Australië wel. Het kanariegele team uit Upside-Down was in het zuiden van Brazilië heer en meester. Of althans, in de openingsfase van de eerste helft was dat zo. Nederland speelde slap en had veel overtredingen nodig om op de been te blijven. Het verdedigende 5-3-2-systeem kwam tegen de behoudender opererende kangoeroes totaal niet uit de verf. Nederland kwam amper van zijn eigen helft af. En dan was daar ineens de 1-0. Robben sneed op topsnelheid door de Australische verdediging en schoot beheerst langs de keeper. Australië had echter direct een antwoord klaar: vanaf de aftrap knalde Kehil de gelijkmaker erin. Het slapende Nederland was weer terug bij af.

Opschudding

Ook na het merkwaardige doelpuntenintermezzo blijft Australië de betere ploeg. Nederland komt er voetballend nauwelijks aan te pas: het lukt vaak nog wel om Cillessen aan te spelen, maar heel veel verder dan dat komt Nederland niet: zodra ze een beetje naar voren spelen, winnen de Australiërs de kopduels, als ze tenminste geen duw krijgen. Opmerkelijk genoeg krijgt Kehil, de maker van de 1-1, vlak voor rust de eerste gele kaart van de wedstrijd. En wat voor een! Hij bezorgt boksbal Martins-Indy een hersenschudding door hem met grof geweld onderuit te beuken. Lowie bracht daarom meteen Depaay in het veld en veranderde daarmee ook maar van systeem.

Gevloek

Oranje maakt na de theepauze niet meteen meer indruk dan in de eerste 45 minuten: vanaf de aftrap komt Australië al bijna op voorsprong. Toch krijgt Oranje ook kansen: Schneijder komt in de buurt van het Australische doel en dat is al heel wat: de Utrechtse ukkepuk had dusdanig ruzie met de bal dat als hij zijn voeten had laten spreken, er waarschijnlijk een hele scheldkanonnade uit was gekomen.

Verkeerde hoek

De scheidsrechter was ook niet echt op dreef. Deelde een gele kaart uit aan Van Persie in een onschuldig duel en gaf daarna een strafschop aan Australië vanwege aangeschoten hands van Jan Matig. Cillessen dook ditmaal de verkeerde hoek in: 2-1 voor Australië door Jedinak. Toch kreeg Oranje vanaf dat moment meer grip op de wedstrijd. Australië dook de hoek in waar de klappen vielen en kort na de 2-1 scoorde Van Persie de gelijkmaker.

Wim 'Lex is er nog niet helemaal gerust op. Afbeelding: Voetbalkrant.

Tandvlees

Angstgegner Australië schakelde een tandje bij en wist Oranje bijna weer pijn te doen. Cillessen keert een schot met kunst- en vliegwerk en in de daaropvolgende tegenaanval haalt Depaay verwoestend uit: 3-2! Wim ‘Lex en Maxima ogen heel wat gelukkiger dan afgelopen zondag tijdens het WK Hockey in eigen land, toen Australië met 1-6 (!) te sterk was. Die kant gaat het nu niet op, maar toch is de wedstrijd allesbehalve een gelopen koers: het blijft een flipperkast. Hoewel Oranje langzaam wat meer in zijn comfortzone komt, trekt de Australische zuidwesterstorm aan. Gelukkig is De Jong de rots in de branding, waardoor Oranje, ook enigszins geholpen door het besluiteloze spel van de gebuidelde kanaries, de 3-2-voorsprong over het laatste fluitsignaal tilt. Een draak van een wedstrijd, maar wat geeft het. Oranje heeft zes punten uit twee duels en kan al van de achtste finales gaan dromen, waarin Brazilië waarschijnlijk de tegenstander zal zijn. Als dat maar goed gaat.

Carlsen wereldkampioen

Heel lekker in zijn vel zat hij de eerste drie ronden van de wereldkampioenschapsmatch met Anand niet, dat gaf Carlsen in de persconferentie na afloop van de tiende ronde toe. Daarna begon het echter te lopen en dat resulteerde in een overwinning in de vijfde ronde. Vandaag zette Carlsen met een remise de kroon op zijn werk: na tien partijen had hij de tweekamp met Anand overtuigend gewonnen en dus mag hij zich minstens een jaar lang wereldkampioen noemen. Een geweldige prestatie, maar niet helemaal onverwachts voor de sterkste speler ter wereld.

Hoewel de match niet groots was, gingen Anand en Carlsen aanvankelijk nog gelijk op. Nadat Carlsen in de vijfde ronde op voorsprong was gekomen, was het de vraag of Anand terug kon slaan. Het antwoord was nee, want Anand was gebroken door die verliespartij en vooral de manier waarop (prima uit de opening komen, daarna wat minder komen te staan en vervolgens een houdbaar eindspel verliezen), dat hij in de zesde ronde prompt nog een keer op bijna identieke manier het schip in ging (zie partij 1). Pas in de negende ronde probeerde Anand Carlsen te verontrusten door van opening te wisselen (1.d4 in plaats van 1.e4), maar ook nu liep hij zich stuk op Carlsens verdedigingsmuur (zie partij 2). Carlsen kon de match daardoor voortijdig beslissen: na tien van de twaalf partijen had hij een onoverbrugbare voorsprong (6½-3½) gepakt - geen moment te vroeg als het aan de altijd vrolijke FIDE-persvoorlichter Anastasia Karlovitsj lag.

De altijd bescheiden Anand, die een broertje dood had aan de verplichte persconferenties na afloop van de partijen, verontschuldigde zich na afloop van de match voor zijn gebrekkige spel. Hij vond dat hij veel te weinig had laten zien in de match - echt briljante dingen hoefde Carlsen niet te laten zien. Half hangend in zijn stoel versloeg de 22-jarige Noor de (ex-)wereldkampioen overtuigend. Daarom hieronder de twee winstpartijen die Carlsen in de tweede helft van de match boekte:

En weer met dank aan: Knightvision Chess-PGN-Viewer

Kan Anand Carlsen nog te grazen nemen?

Het is geen geweldige match, de wereldkampioenschapsmatch tussen wereldkampioen Viswanathan Anand en uitdager Magnus Carlsen die nu aan de gang is in India. De gemoederen zijn te bedaard, het spel is weinig sprankelend en de interviews zijn te slecht. Nee, dat was in 2008, toen Anand wereldkampioen werd, toch wel anders. Zijn match tegen Kramnik was misschien niet groots, maar wel meeslepend. En twee jaar later moest hij ook vol aan de bak tegen Topalov, die hem keer op keer met de witte stukken flink aan de tand voelde. Helaas doet de huidige match heel erg denken aan de WK-match die Anand vorig jaar tegen Gelfand uitvocht, en dan was die match theoretisch gezien nog van meer waarde ook.

Want de huidige match tart iedere beschrijving. Vooralsnog hebben beide spelers nog weinig laten zien. Carlsen, de sterkste schaker aller tijden, mishandelt iedere keer de opening - vooral met wit. Anand speelt degelijk, maar oefent ook totaal geen druk op de goal uit. Toen hij in de derde partij royale winstkansen kreeg, faalde hij jammerlijk.

Het klinkt misschien hard, maar er zijn tegenwoordig geen schaakhelden meer. Vrijwel alle topwedstrijden worden live uitgezonden. Doorgaans loopt er dan een schaakengine mee, die de gespeelde zetten ogenblikkelijk op waarde schat. Zo weet het publiek bijna nog beter hoe de vlag er nou werkelijk bij hangt dan de spelers zelf. De magie van vroeger, toen het publiek zich slechts kon vergapen aan het diepe inzicht van de topgrootmeesters, is weg. Het ontzag voor de sterkste spelers op aarde is verdwenen nu de computer keer op keer aantoont dat ze eigenlijk ook maar prutsers zijn.

Inmiddels is de match bijna halverwege: na vijf van de twaalf partijen staat Carlsen met 3-2 voor. De eerste vier partijen eindigden in remise, waarvan de eerste twee beschamend snel, maar vandaag won Carlsen dan toch. Kan Anand, die nu twee witpartijen achter elkaar krijgt, terugslaan? Of neemt de jongere generatie het nu echt over?

Hieronder heb ik de twee leukste partijen tot nu toe, die van de vierde en vijfde ronde, geanalyseerd. Kijk en huiver!

Deze analyses werden mede mogelijk gemaakt door: Knightsvision Chess-PGN-Viewer

Links:
Toernooisite
Nababbel van ronde 4
Verslag ronde 4
Verslag ronde 5